Eublepharis macularius

Herkomst: Afghanistan, Pakistan, Iran en India
Afmetingen: TL 20-25 cm; KRL ongeveer 35 % van de TL
Klimaatgegevens: Rotswoestijn
Biotoop: Halfdroge steenachtige gebieden
Ferguson zone: 1. Zie van Reekum, 2021.

Geslachtsonderscheid: Volwassen mannen hebben duidelijke hemipeniale zakken. Bij vrouwen ontbreken deze. Ook hebben mannen duidelijk vergrote anale poriën. Deze zitten in een V-vorm op de onderbuik. Bij vrouwen zijn deze minder duidelijk aanwezig. Bij mannen is daarbij de staartaanzet veel breder dan bij vrouwen.
Voortplanting: 1-2 eieren meermaals per jaar; incubatietijd 2-3 maanden bij temperaturen tussen de 27 en 30°C. Over het algemeen zullen er meer vrouwen worden geboren bij een temperatuur tijdens de incubatie die rond de 27°C ligt en meer mannen bij temperaturen tegen de 30°C. De jonge dieren kunnen op dezelfde manier worden opgekweekt als de ouderdieren gehouden worden.

Terrarium

Minimale afmetingen: Oppervlakte: 0,45 m2 (90×50 cm grondoppervlakte) één dier. Bij twee of drie dieren wordt geadviseerd een grondoppervlakte van 0,50 m2 of 0,60 m2 te hanteren (100×50 of 120×50 cm). Hoogte: 50 cm.
Apart of alleen huisvesten: Er zijn wisselende ervaringen met het houden van meerdere dieren in hetzelfde terrarium. We zijn niet van mening dat het houden van luipaardgekko’s in een groep per definitie niet te adviseren is, echter is het hebben van extra aandacht bij het houden van meerdere dieren in een terrarium altijd op zijn plaats. Zo kunnen luipaardgekko’s in het wild ook in kleine groepen of kolonies leven, wat vaak samengaat met het paarseizoen. Een dergelijke situatie kan ook in het terrarium worden nagebootst, waarbij een man met meerdere vrouwen kan worden gehuisvest. Luipaardgekko’s kunnen echter ook prima (zoals de meeste reptielen) solitair leven. Wanneer meerdere dieren worden samengehouden, dan is het belangrijk op te letten of alle dieren voldoende kunnen gedijen in de groep. Er zal een hiërarchie ontstaan, op basis waarvan sommige dieren mogelijk stress ervaren en bijvoorbeeld minder tot eten komen. Een mannelijke luipaardgekko kan ook te veelpaarstress veroorzaken bij vrouwen, die daardoor uitgeput raken. Het is belangrijk hierop te blijven letten bij het huisvesten van meerdere dieren in hetzelfde terrarium. Ook dieren die al langere tijd bij elkaar worden gehouden, kunnen later minder goed met elkaar overweg. Houd daarom altijd goed het gedrag en gewicht van je luipaardgekko’s in de gaten.

Soort terrarium: Woestijnterrarium met voldoende ventilatie via onderkant voorzijde en bovenzijde terrarium.
Verlichting: gebruik een warmte- en een UV-lamp. Het gebruiken van UV-licht bij schemer- of nacht-actieve gekko’s heeft de laatste jaren steeds meer aandacht gekregen. We denken dat het passend is om, voor zover dat kan, een natuurlijke situatie na te bootsen in een terrarium, waar het aanbieden van UV-licht naast een warmtebron onderdeel van is. Bij het aanbieden van een UV-licht is het belangrijk te meten hoeveel UV er wordt afgegeven. Er zijn verschillende vormen van UV-licht, maar de ervaring van sommige houders is dat spiraallampen (Compact Fluorescent Tube) onbetrouwbaar zijn in hun afgifte en hogere of lagere afgiftes geven dan op de verpakking staat vermeld. TL-buizen (bijv. de Arcadia shadedweller) lijken meer stabiel in hun UV-afgifte. Er kan worden gekozen voor het gebruiken van een UV-meter, echter zijn deze apparaten vaak relatief duur in aanschaf. 

Ferguson zone: 1 (schaduw-, schemer- of nacht-actieve dieren; UVI zone 0 – 0.7 en 0.6 -maximaal 1.4 op de “zonplek”). 

Verwarming: Algemene temperatuur rond 28°C, onder de spot 35-40°C, ’s nachts 20°C.
Bodem: Los substraat of keukenpapier bedekt met stenen. Vermijdt zand bij juveniele en zwakke dieren i.v.m. constipatie.
Wandbekleding: Tegellijm, leisteen, kurk.
Inrichting: Voor de inrichting kan men gebruik maken van (lei)stenen en los substraat.Probeer het terrarium zo natuurgetrouw mogelijk in te richten. Zorg ervoor dat de dieren voldoende schuilmogelijkheden hebben waar ze zich kunnen verstoppen. Voor de eileg en ter bevordering van de vervelling dient er een bakje met deksel voorzien van een gat aanwezig te zijn met daarin vochtig mos of cocopeat.
Luchtvochtigheid: Relatieve luchtvochtigheid 40-60%.
Water: Extra sproeien is over het algemeen niet nodig. Uiteraard dient er wel een bakje water aanwezig te zijn.
Voedsel: Onder andere krekels, sprinkhanen, morio’s, kakkerlakken; af en toe kleine muizen. Voederdieren dienen te worden gegutload door deze uiterlijk 12uur van tevoren voedsel te geven, hiervoor kunt u commercieel verkrijgbare insectenvoeders gebruiken maar ook groente resten of geweekte kattenbrokjes (voor krekels).
Voedingssupplementen: De voedseldieren kunnen het beste bepoederd met kalkvitaminepreparaat worden aangeboden. Daarnaast is het aanbieden van een Calciumpreparaat
(bijvoorbeeld CaCO3) in een schaaltje aan te bevelen.

Literatuur: 

Oonincx, D.G.A.B., J.J.E. Diehl, M. Kik, F.M. Baines, A.C. Heijboer, W.H. Hendriks & G. Bosch, 2020. The nocturnal leopard gecko (Eublepharis macularius) uses UVb radiation for vitamin D₃ synthesis. Comparative Biochemistry and Physiology. Part B Biochemistry & Molecular Biology 250:110506. Doi: 10.1016/j.cbpb.2020.110506. Epub 2020 Sep 17. PMID: 32950659.

Reekum, D. van, 2019. Staartregeneratie bij de Luipaardgekko. Lacerta 77 (1): 26-34. https://nvht-lacerta.nl/uitgave/77-1/ (samenvatting).

Reekum, D. van, 2021. UVB-verlichting en Ferguson Zones. Lacerta 79 (1): 14-15. https://nvht-lacerta.nl/terrariumkunde. 

Stevens, Y., 2011a. Embryologische ontwikkeling bij Luipaardgekko’s. Wat gebeurt er in het ei? Lacerta 69 (2/3): 103-109. https://nvht-lacerta.nl/uitgave/69-2/.

Stevens, Y., 2011b. De invloed van incubatietemperatuur op het socioseksueel gedrag van de Luipaardgekko, Eublepharis macularius. Lacerta 69 (6): 232-243. https://nvht-lacerta.nl/uitgave/69-6/.

Vis, A., 2019. Het houden en verzorgen van de luipaardgekko. Vis (eigen beheer), Mijdrecht.

Nota bene: Raadpleeg bij gezondheidsproblemen altijd een dierenarts!